AutoMedPrint to innowacyjna technologia, mająca potencjał całkowicie odmienić dostępność spersonalizowanych protez i ortez. Próby wykorzystania druku 3D w celu ułatwienia życia pacjentom trwają od ponad dwudziestu lat. Dzięki AutoMedPrint specjaliści dostali nowe narzędzie, które ułatwi wiele aspektów ich pracy, co przełoży się na większą dostępność i niższe koszty. W poniższym artykule przyjrzymy się pracy polskich naukowców, którzy postanowili sprawdzić możliwości tej niesamowitej technologii.
Jak działa AutoMedPrint?
AutoMedPrint integruje urządzenia skanujące i drukujące. Współczesne urządzenia skanujące, takie jak AVE 3D APIS – technologia skanowania 3D rozwijana przez Polaków, umożliwiają otrzymanie modelu przestrzennego, który dokładnie odwzorowuje rzeczywistą anatomię. W przypadku skanera APIS można dodatkowo zobrazować jak ciało zachowuje się w ruchu. Proces pozyskiwania danych anatomicznych jest bezbolesny i bezkontaktowy. Takie informacje są bardzo cenne dla lekarzy i fizjoterapeutów, zajmujących się leczeniem i rekonwalescencją pacjentów. System AutoMedPrint wykorzystuje te dane, by automatycznie zaprojektować model ortezy, idealnie dostosowanej do indywidualnych potrzeb. Następnie projekt ten drukowany jest na kompatybilnej drukarce 3D z wybranych materiałów. Badania pokazują, że personalizacja przyrządów medycznych jest istotnym czynnikiem w rekonwalescencji, a pacjenci używający indywidualnie dobranych ortez wskazują na większy komfort i przyspieszenie procesu rehabilitacji. W przypadku użycia AutoMedPrint, pacjent ma również wpływ na kolor i materiał użyty do produkcji ortezy.
System AutoMedPrint pozwala na błyskawiczne stworzenie modelu 3D następujących ortez:
- orteza nadgarstka – do celów terapeutycznych i leczenia urazów,
- orteza kostki – do uniwersalnego zastosowania,
- modułowa proteza ręki – do różnych zastosowań, np. kosmetycznych, codziennego użytku lub do jazdy na rowerze,
- mechaniczna proteza ręki – w oparciu o dostępne schematy rąk robotycznych.
Głównym celem AutoMedPrint jest obniżenie kosztów produkcji i zwiększenie dostępności personalizowanych ortez i protez. Dodatkowym aspektem jest możliwość wyboru detali wykończenia przez pacjenta, co korzystnie wpływa na aspekt psychologiczny korzystania z tych przyrządów.
Interfejs systemu AutoMedPrint jest bardzo przyjazny, dzięki czemu nie wymaga obecności wykwalifikowanego inżyniera do obsługi. Przykładowy proces obróbki danych przedstawiono poniżej:

B – Kontrola ruchu skanera
C – Przetwarzanie skanu
D – automatycznie generowany skoroszyt excela z danymi
Orteza nadgarstka wydrukowana przy pomocy AutoMedPrint
Jednym z przykładów, którymi zajęli się polscy naukowcy, jest orteza nadgarstka, stosowana w rehabilitacji urazów, jak również korygowania wad wrodzonych, wywołanych porażeniem dziecięcym lub rdzeniowym zanikiem mięśni.

Badacze zeskanowali obie ręce pacjenta i przy użyciu częściowo zautomatyzowanego algorytmu zestawili oba obrazy, definiując jak ostatecznie powinna wyglądać dłoń po rehabilitacji. Na tej podstawie stworzony został inteligentny model ortezy, jest to ważne z punktu widzenia nanoszenia zmian, ponieważ inteligentny model automatycznie zmieni swoje parametry w przypadku ponowienia skanów i uzyskania innych pomiarów, np. gdy dziecko urośnie.

B – Orteza w użyciu (zdjęcie dzięki uprzejmości rodziców, dostępne w mediach społecznościowych Politechniki Poznańskiej)
Ortezy kostek stworzone w systemie AutoMedPrint
Kolejnym przykładem są ortezy kostek. To jedyne produkty dotyczące kończyn dolnych, które można wydrukować dzięki systemowi AutoMedPrint. Ich konstrukcje są znacznie bardziej skomplikowane i trudniejsze do otrzymania, ze względu na większe skomplikowanie anatomiczne stopy i specyfikę ich zastosowania. Takie ortezy dzieli się na dwa rodzaje:
- Monolityczne – z jednego kawałka materiału, zapewniają sztywność i dużą ochronę.
- Elastyczne – do użytku podczas chodzenia i innych aktywności. Skonstruowane z kilku części połączonych wytrzymałymi i eleastycznymi materiałami, np. nylonem wzbogaconym o włókno węglowe.

A – dziecięce porażenie mózgowe (4 lata)
B – rozszczep kręgosłupa (13 lata)
C – rozszczep kręgosłupa (13 lata) – proteza elastyczna
D – uraz kości stopy (12 lat)
Podobnie jak w przypadku ortezy nadgarstka, podczas procesu skanuje się obie kończyny i tworzy model 3D. Modele można dowolnie modyfikować, by jak najlepiej odpowiadały potrzebom pacjentów. Choć technologia ta umożliwia druk z wielu różnych materiałów, najczęściej używanymi jest PET-G, ze względu na ilość przeprowadzonych na nich testów, wodoodporność i wytrzymałość.
Dzięki tej technologii, naukowcy są również w stanie tworzyć uniwersalne protezy, której przykład opisaliśmy w artykule dotyczącym protezy do jazdy na rowerze, dostępnym na naszym blogu.
Wnioski i spostrzeżenia
To kolejna technologia, która może znacząco pomóc ludziom z utrudnieniam, poprawić ich komfort życia i umożliwić wiele nowych aktywności. Ortezy i protezy są dzięki niej tworzone szybciej i są bardziej dopasowane, niż ich standardowe odpowiedniki. Obecnie AutoMedPrint jest na etapie regulacyjnym, oprócz testów z użyciem pacjentów, trwają badania nad ulepszaniem aspektów, takich jak komfort, użyteczność, bezpieczeństwo czy recykling zużytych produktów. Niewątpliwie jest to dziedzina warta rozwoju, szczególnie, że inżyniera materiałowa ciągle dostarcza nowe materiały, które mogą stać się użyteczne w tym projekcie. Również rozwój technologii skanowania AVE 3D APIS może umożliwić tworzenie bardziej dynamicznych ortez i protez, które będę spersonalizowane nie tylko pod kątem budowy, ale również predyspozycji ruchowych indywidualnego pacjenta.
Niniejszy wpis powstał w oparciu o pracę naukową polskich badaczy. Więcej szczegółów znajduje się w publikacji:
Górski, Filip & Denysenko, Yuliia & Kuczko, Wiesław & Żukowska, Magdalena & Wichniarek, Radosław & Zawadzki, Przemysław & Rybarczyk, Justyna. (2024). Individualized 3D Printed Orthopaedic and Prosthetic Devices Using AutoMedPrint Technology – Methodologies and Examples. Advances in Science and Technology Research Journal. 18. 145-158. 10.12913/22998624/191548.
Zdjęcia użyto za zgodą twórców.
